Czasowniki frazowe, czyli phrasal verbs, to jedna z tych rzeczy, które potrafią doprowadzić ucznia do szaleństwa. Składają się z prostych słów, ale razem tworzą zupełnie nowe znaczenie. Na przykład “give up” nie znaczy „dać w górę”, tylko „poddać się”. Takich przykładów są setki. Nic więc dziwnego, że maturzyści często pytają: „Jak się tego nauczyć, żeby nie pomylić się na egzaminie?”
Warto wiedzieć, że phrasal verbs pojawiają się zarówno w maturze podstawowej, jak i rozszerzonej – w testach gramatyczno-leksykalnych, w zadaniach na dobieranie, a także w tekstach do czytania. Na maturze ustnej z kolei dobrze użyte phrasal verb potrafi dodać Twojej wypowiedzi naturalności i „płynności” – brzmisz wtedy jak ktoś, kto naprawdę zna język, a nie tylko „uczy się go z podręcznika”.
Czym właściwie są phrasal verbs i jak je rozumieć
Phrasal verbs to połączenia czasownika z przyimkiem lub przysłówkiem (np. turn on, look after, get up, give away), które tworzą nowe znaczenie. I właśnie to znaczenie bywa problemem, bo często nie wynika ono dosłownie z użytych słów.
Dla przykładu:
turn on – włączyć (np. światło, komputer)
turn off – wyłączyć
turn up – pojawić się / podgłośnić
turn down – odrzucić / przyciszyć
Czasownik „turn” w każdym z tych przykładów znaczy coś innego, w zależności od przyimka. Dlatego kluczem nie jest tłumaczenie słowo po słowie, tylko rozumienie całych wyrażeń w kontekście.
Dlaczego uczenie się z listy nie działa
Każdy, kto próbował zapamiętać phrasal verbs z tabelki, wie, jak szybko te słowa znikają z głowy. Listy są dobre na chwilę, ale nie uczą użycia, a bez kontekstu mózg nie „widzi sensu” i nie utrwala informacji.
Zamiast więc powtarzać „give up – poddać się, look after – opiekować się, pick up – podnieść” jak mantrę, lepiej uczyć się ich w zdaniach i sytuacjach.
Na przykład:
I decided to give up smoking.
She looks after her little sister every day.
Can you pick me up from school?
Taki sposób nauki działa o wiele lepiej, bo mózg zapamiętuje strukturę, kontekst i emocje. A kiedy przychodzi egzamin – te zwroty po prostu „wyskakują” z pamięci same.
Nauka phrasal verbs przez kontekst i skojarzenia
Jedną z najskuteczniejszych metod nauki phrasal verbs jest tworzenie skojarzeń i historii. Jeśli uczysz się zwrotu “run out of” (skończyć się, np. jedzenie, benzyna), nie zapisuj tylko tłumaczenia – wymyśl sytuację:
“We ran out of milk this morning, so I had to drink my coffee black.”
Albo wyobraź sobie scenę: idziesz rano do lodówki, a tam pusto. To działa, bo mózg lubi obrazy i emocje.
Spróbuj też łączyć podobne zwroty w grupy tematyczne. Dzięki temu nauka staje się bardziej logiczna.
Przykładowe grupy:
Codzienne czynności: wake up, get up, put on, take off, sit down, stand up
Relacje międzyludzkie: get on with, fall out with, break up, make up
Praca i obowiązki: take over, carry on, deal with, give in
Podróże: set off, check in, get on, get off, look around
Zamiast zapamiętywać sto losowych wyrażeń, uczysz się pięciu z jednego tematu – łatwiej, szybciej, skuteczniej.
Phrasal verbs z najwyższą częstotliwością na maturze
Niektóre phrasal verbs pojawiają się w arkuszach maturalnych wyjątkowo często. Warto je znać, bo prawdopodobieństwo, że trafisz właśnie na nie, jest naprawdę duże.
| Phrasal Verb | Znaczenie | Przykład użycia |
|---|---|---|
| get up | wstawać | I usually get up at 7 a.m. |
| look after | opiekować się | She looks after her grandparents. |
| give up | poddać się / rzucić | He gave up smoking last year. |
| find out | dowiedzieć się | I found out the truth yesterday. |
| turn on/off | włączyć / wyłączyć | Turn off the TV, please. |
| put on / take off | założyć / zdjąć (ubranie) | She put on her jacket. |
| set off | wyruszyć (w podróż) | We set off early in the morning. |
| pick up | odebrać / podnieść | Can you pick me up from school? |
| run out of | skończyć się | We’ve run out of bread. |
| look forward to | nie móc się doczekać | I’m looking forward to the weekend. |
Znając te kilkanaście zwrotów, masz już solidną bazę do matury – i do codziennego użycia angielskiego.
Jak ćwiczyć phrasal verbs w praktyce
Pamiętaj, że nauka języka to umiejętność, a nie teoria. Nie wystarczy znać znaczenie – trzeba umieć użyć zwrotu w zdaniu, rozmowie, pisaniu.
Oto kilka sposobów, które naprawdę działają:
Zmieniaj zwykłe zdania na takie z phrasal verbs.
zamiast I started doing yoga, powiedz I took up yoga.
zamiast I stopped trying, powiedz I gave up.
Ucz się poprzez dialogi i historie.
W ŁOSIEM często tworzymy krótkie scenki z uczniami – np. rozmowę w pracy, na lotnisku, w sklepie – i wplatamy phrasal verbs w naturalny sposób. Dzięki temu uczniowie zaczynają ich używać spontanicznie, bez zastanawiania się nad tłumaczeniem.Twórz własne fiszki – ale z kontekstem!
Zamiast pisać „look after – opiekować się”, napisz:
She looks after her younger brother every day.
Możesz też nagrać zdania i odsłuchiwać je w wolnych chwilach.Ćwicz z quizami i grami.
Phrasal verbs świetnie zapamiętuje się przez zabawę – fiszki, memory, quizy online. W naszej szkole tworzymy autorskie gry językowe, które uczą przez skojarzenia, nie przez wkuwanie.
Jak zapamiętywać przyimki w phrasal verbs
Wielu uczniów narzeka: „Wiem, co znaczy give up, ale zawsze mylę się i mówię give in albo give away.” To naturalne – te małe słówka (up, out, off, away, in) często zmieniają znaczenie całego wyrażenia.
Dlatego zamiast uczyć się ich mechanicznie, warto zrozumieć ich logikę.
up – zwykle oznacza zakończenie lub wzmocnienie (use up, eat up, give up)
out – sygnalizuje coś na zewnątrz lub do końca (find out, run out, throw out)
off – często odnosi się do odłączenia lub przerwania (turn off, take off, cut off)
away – sugeruje oddalenie (give away, throw away, put away)
in – oznacza wejście lub zaangażowanie (join in, check in, take in)
Gdy zauważysz ten wzorzec, nauka staje się łatwiejsza – zaczynasz rozumieć, a nie tylko zapamiętywać.
Phrasal verbs w pisaniu i mówieniu na maturze
Egzaminatorzy bardzo cenią, gdy w e-mailach, rozprawkach czy wypowiedziach ustnych pojawiają się naturalne zwroty. Phrasal verbs to prosty sposób, by zabrzmieć „po angielsku”.
Zamiast pisać:
I stopped going to the gym,
napisz:I gave up going to the gym.
Zamiast mówić:
I like spending time with my friends,
powiedz:I enjoy hanging out with my friends.
Różnica? Kolosalna. Brzmisz naturalnie i swobodnie – a za to dostajesz dodatkowe punkty.
Jak nie zapominać po tygodniu
Największy wróg ucznia to szybkie zapominanie. Dlatego warto stosować system powtórek rozłożonych w czasie (tzw. spaced repetition). Oznacza to, że zamiast uczyć się wszystkiego naraz, wracasz do tych samych słówek po 1 dniu, 3 dniach, tygodniu i miesiącu.
Możesz to robić sam, korzystając z aplikacji typu Anki, Quizlet czy Memrise, albo w grupie – np. w ŁOSIEM tworzymy osobiste zestawy powtórek, które pomagają utrwalać phrasal verbs bez wysiłku.
Nauka phrasal verbs może być przyjemna
Phrasal verbs nie muszą być Twoim maturalnym koszmarem. Jeśli uczysz się ich w kontekście, z przykładami i regularnie powtarzasz, zaczynają „wchodzić same”. Najważniejsze to nie traktować ich jak listy słówek do zaliczenia, tylko jak część prawdziwego języka, którego używasz, gdy mówisz o sobie, o życiu i o świecie.
A jeśli chcesz nauczyć się ich raz, a dobrze – z humorem, rozmową i praktyką – zapisz się na zajęcia w ŁOSIEM. Kliknij w baner w artykule i przekonaj się, że nawet phrasal verbs można polubić.

Cześć! Jesteśmy ŁOSIEM – nowoczesną szkołą językową, która łączy pasję do nauczania z innowacyjnymi metodami edukacji. Oferujemy zajęcia stacjonarne oraz e-korepetycje z języka angielskiego, niemieckiego, matematyki i programowania. Nasze placówki znajdują się w Nowym Tomyślu, Opalenicy i Grodzisku Wielkopolskim.
Potrzebujesz korepetycji? Zadzwoń – 667 213 252!




Dodaj komentarz