Każdy, kto pisał maturę z angielskiego, wie, że po kilku zdaniach w głowie pojawia się echo: good, good, good… nice, nice, nice… I think, I think, I think… i ani rusz znaleźć innego słowa. To normalne — stres, ograniczony czas i presja sprawiają, że język nagle się kurczy. Ale z punktu widzenia egzaminatora takie powtarzanie wygląda jak brak słownictwa, nawet jeśli rozumiesz temat świetnie.
Częste używanie tych samych wyrazów sprawia, że tekst traci płynność i naturalność. Zamiast brzmieć jak praca dojrzałego ucznia, brzmi jak ćwiczenie z podręcznika dla początkujących. Dlatego jednym z najprostszych sposobów na podniesienie poziomu swojej pracy jest nauczenie się różnorodnego słownictwa i świadome unikanie powtórzeń.
Synonimy – Twoi najwięksi sprzymierzeńcy
Synonimy to słowa o podobnym znaczeniu, które pozwalają uniknąć monotonii. Jeśli w każdym zdaniu piszesz good lub important, tekst brzmi sztucznie. Ale jeśli potrafisz napisać valuable, significant, beneficial – od razu zyskujesz punkty za bogactwo językowe.
Poniżej znajdziesz kilka przydatnych zestawień:
| Często powtarzane słowo | Lepsze alternatywy |
|---|---|
| good | excellent, impressive, beneficial, effective, outstanding |
| bad | awful, harmful, unpleasant, poor, disappointing |
| big | large, huge, enormous, considerable, significant |
| small | tiny, slight, minor, limited |
| interesting | fascinating, engaging, thought-provoking, appealing |
| important | essential, vital, crucial, meaningful, significant |
| people | individuals, citizens, society, population, community |
| think | believe, suppose, consider, assume, feel |
| say | mention, state, claim, argue, explain |
Nie musisz znać wszystkich od razu. Wystarczy, że wybierzesz kilka, których naprawdę będziesz używać. Lepiej użyć pięciu pewnych słów niż trzydziestu, które brzmią obco.
Jak korzystać z synonimów, żeby nie przesadzić
Wielu uczniów po usłyszeniu słowa synonim wpada w drugą skrajność – zamienia każde proste słowo na najtrudniejsze, jakie znajdzie w słowniku. Niestety, to często kończy się katastrofą, bo nie wszystkie synonimy pasują w każdym kontekście.
Na przykład:
He is a crucial friend of mine – brzmi dziwnie, bo crucial pasuje do rzeczy, a nie ludzi.
It was an enormous mistake – w porządku.
She felt disgusting after the exam – błędne, powinno być disgusted.
Dlatego zanim użyjesz nowego słowa, sprawdź jego znaczenie i kontekst. Synonimy to narzędzie, nie ozdoba. Używaj ich tak, by brzmieć naturalnie, a nie jak tłumacz Google po trzeciej kawie.
Zamiana słów na wyrażenia
Jeśli trudno Ci znaleźć synonim, spróbuj zmienić strukturę zdania. Czasem zamiast jednego słowa możesz użyć całego zwrotu lub konstrukcji o podobnym znaczeniu.
Przykłady:
It is good for your health → It has a positive effect on your health.
People think that… → It is believed that…
It is important to study → Studying plays a key role in success.
Taka zmiana sprawia, że zdania brzmią bardziej dojrzale, a Ty unikasz wrażenia, że ciągle powtarzasz te same słowa.
Parafrazowanie – klucz do lepszego stylu
Parafrazowanie to sztuka wyrażania tej samej myśli innymi słowami. Na maturze to niezwykle cenna umiejętność – zwłaszcza w rozprawkach, gdzie musisz rozwinąć argumenty.
Zamiast pisać w kółko to samo zdanie, spróbuj przekazać je inaczej:
Social media are bad for teenagers because they spend too much time online.
Spending excessive time on social networks can have a negative influence on young people’s lives.
To ten sam sens, ale inne słowa i inna konstrukcja. Egzaminator natychmiast zauważy, że potrafisz myśleć po angielsku, a nie tylko tłumaczyć z polskiego.
Używanie zaimków i odwołań
Czasem najprostszy sposób na uniknięcie powtórzenia to… wcale nie używać nowego słowa. Wystarczy odwołać się do wcześniejszej myśli za pomocą zaimków lub konstrukcji zastępujących.
Przykłady:
Zamiast Technology is useful. Technology helps people in everyday life. → Technology is useful. It helps people in everyday life.
Zamiast Books are important because books teach people empathy. → Books are important because they teach people empathy.
Zamiast I love travelling. Travelling allows me to relax. → I love travelling because it allows me to relax.
Zaimki (it, they, this, that, these, those) to naturalny sposób na uniknięcie powtórzeń i uczynienie tekstu bardziej płynnym.
Gra słów i zmiana części mowy
Jeśli jakieś słowo musisz powtórzyć, spróbuj zmienić jego formę gramatyczną. To prosty trik, który często działa lepiej niż siłowe szukanie synonimów.
Przykłady:
Success → to succeed → successful
Decision → decide → decisive
Beauty → beautifully
Help → helpful
Zamiast pisać:
Success is important for people who want to achieve success.
napisz:
Being successful is important for people who want to achieve their goals.
To wciąż ta sama idea, ale zdanie brzmi o wiele lepiej.
Spójniki i różnorodne struktury zdań
Monotonia nie dotyczy tylko słów, ale też struktury. Jeśli każde zdanie zaczynasz od I think albo People say, tekst wygląda mechanicznie. Urozmaicenie składni to równie ważny element, jak słownictwo.
Spróbuj używać różnych spójników i łączyć zdania:
because → since, as, due to the fact that
but → however, although, even though, yet
and → as well as, in addition, moreover, what is more
so → therefore, thus, as a result
Zamiast:
I like learning English. It is useful. It helps me travel.
napisz:
I enjoy learning English because it is useful and allows me to travel more easily.
Jedno płynne zdanie brzmi naturalniej niż trzy krótkie.
Ćwiczenie różnorodności słownictwa na co dzień
Nie da się nauczyć bogatego słownictwa z dnia na dzień. Ale można wyrobić sobie nawyk, który naprawdę działa: zwracanie uwagi na powtarzane słowa.
Proste ćwiczenie:
Weź swoją starą rozprawkę.
Zaznacz wszystkie powtórzone słowa.
Spróbuj do każdego znaleźć dwa inne wyrazy lub zwroty.
Zapisz je w osobnej tabelce i wracaj do niej przy kolejnych tekstach.
Możesz też korzystać z aplikacji takich jak Quizlet lub WordUp, które pozwalają utrwalać synonimy w praktyce.
W szkole językowej ŁOSIEM często stosujemy specjalne zadania, w których uczniowie muszą przepisać zdania z użyciem innych słów – to genialny sposób, by w naturalny sposób rozwinąć swój język. Kliknij w baner w artykule i zobacz, jak pracujemy nad tym z naszymi maturzystami.
Unikaj „nadużywanych” słów
Są pewne słowa, które pojawiają się w niemal każdej maturze. Nauczyciele żartują, że egzaminatorzy widzą je tak często, że dostają odruchu ziewania. Oto lista wyrazów, które warto zastąpić:
| Nadużywane słowo | Propozycje zamienników |
|---|---|
| very | extremely, incredibly, highly, truly |
| nice | pleasant, kind, friendly, enjoyable |
| a lot of | many, plenty of, numerous, a great deal of |
| good | excellent, useful, beneficial, valuable |
| problem | issue, difficulty, challenge, concern |
| thing | aspect, element, factor, matter |
| people | individuals, citizens, community, the public |
Użycie innych słów sprawi, że Twoja praca będzie brzmiała dojrzalej, a przy okazji pokaże egzaminatorowi, że potrafisz myśleć elastycznie.
Sztuka równowagi – nie przesadzaj z „udziwnieniami”
Bogate słownictwo to atut, ale przesada może przynieść odwrotny efekt. Jeśli w każdym zdaniu pojawiają się wyrazy typu tremendous, paramount, substantial, tekst brzmi nienaturalnie. Najlepsza praca to taka, w której język jest zróżnicowany, ale płynny.
Idealny balans to połączenie prostych i bardziej zaawansowanych słów. Przykład:
Travelling abroad is a valuable experience because it allows people to learn new things and broaden their horizons.
Naturalne, klarowne, ale nie banalne.
Praktyczne triki przed pisaniem
Zrób mini-listę słów zakazanych. Przed egzaminem wypisz 3–4 słowa, których nie chcesz nadużywać (np. good, nice, think).
Przygotuj ich zamienniki. Wpisz 2–3 alternatywy do każdego.
W czasie pisania – zostaw margines. Jeśli nie masz pomysłu na inne słowo, zrób kropkę i wróć do niego przy sprawdzaniu.
Czytaj swoje zdania na głos (w myślach). Jeśli brzmią monotonnie – znaczy, że powtarzasz te same wyrazy.
Taka świadomość podczas pisania robi ogromną różnicę.
Różnorodność językowa to klucz do wysokiej oceny
Egzaminatorzy przyznają punkty nie tylko za poprawność, ale też za bogactwo językowe. To właśnie różnorodność słownictwa, konstrukcji i spójników decyduje, czy Twoja praca zostanie oceniona jako „poprawna” czy „imponująca”.
Unikanie powtórzeń to prosty, ale skuteczny sposób, by wyróżnić się na tle innych. Wystarczy trochę praktyki i świadomości językowej – a jeśli chcesz, żeby ktoś pomógł Ci opanować to w praktyce, zapisz się na zajęcia w ŁOSIEM. Uczymy, jak pisać naturalnie, ciekawie i z klasą – nawet pod presją maturalnego czasu.
Cześć! Jesteśmy ŁOSIEM – nowoczesną szkołą językową, która łączy pasję do nauczania z innowacyjnymi metodami edukacji. Oferujemy zajęcia stacjonarne oraz e-korepetycje z języka angielskiego, niemieckiego, matematyki i programowania. Nasze placówki znajdują się w Nowym Tomyślu, Opalenicy i Grodzisku Wielkopolskim.
Potrzebujesz korepetycji? Zadzwoń – 667 213 252!
